November 2005 - Verslag 1

Imjaq loopt ver voor ons uit naar de eenzame ijsberg die vastgevroren ligt in de vlakke witte baai. Het koude blauwe maan licht schijnt op de steile afgebrokkelde wand van de brede Inglefjeldgletsjer.
In het noorden staat de volle maan al tussen Mars en Aldebaran. Imjaq slingert over het ijs en zoekt een route zonder al te veel overwater. De twee andere honden die we nu mee hebben zijn aangelijnd. In het warme licht beweegt een gelige vlek weg van de ijsberg. Geen van de honden reageert op de jonge ijsbeer die verschrikt uit zijn slaap wakker wordt. Hij trekt een sprintje, weg van al dat volk en hun luchtvervuiling. Op afstand vertraagt hij en kijkt eens rustig onze richting uit. In het donker kijken we elkaar afwachtend aan. Hij net zo wantrouwig als wij. Zoals een vriend
eens zei, het is de voedsel keten op zijn kop. Ineens zijn wij een mogelijke prooi. De
honden spelen rond onze benen en vragen onbekommerd aandacht. De beer vindt het
allemaal te levendig en sjokt verder naar de maan op zoek naar een plaats waar hij
ongestoord verder kan dutten.

Dagtaak voor vandaag is ijs halen om de drinkwater voorraad
aan te vullen. Met vijf pool-honden zakt het water in de voorraad vaten vlot. We sjouwen verder naar de ijsberg, niet helemaal
gerust of de jonge beer wel alleen lag te slapen en dat moeders wat dieper ligt te dromen. Imjaq kuiert dicht langs de ijsberg en
na een rondje durven ook wij onze watervoorraad te naderen.
Uit de pulka (slee) pak ik de kleine tuk tuk en een vuistje en
het beuken tegen het eeuwen oude ijs kan beginnen. Door de
tuk tuk als een pen in het ijs te drijven splijt het keiharde
gletsjerijs in grote blokken uiteen.

Als het vat en de pulka gevuld zijn spannen we Imjaq en
Nanok voor de slee en kunnen zij het zware werk doen. Wij sjouwen er wijdbeens achteraan. De sneeuwschoenen zitten
als overmaatse tennisrackets onder onze laarzen. Zonder zouden we bij elke stap tot over
de enkels wegzakken in een drab van overwater en sneeuw. De eerst zo mooie ijsplaat is
door de sneeuw onder water gedrukt. Imjaq kent de procedure nog van Nillspollen
waar we water gingen halen in een meer. Hij sjouwt stug richting Vagabond. Nanok kijkt verschrikt achter-om als de afstand met die strompelaars groter wordt. Dik Trom stijl sleurt Imjaq ook hem mee naar onze tijdelijke boot. De rode Vagabond ligt in een klein baaitje voor Inglefjeldbukta, (77ºN 18ºO) aan de zuid-oostkust van Spitsbergen. France en Eric lagen hier de vorige winter ook al, deels voor wetenschappelijk onderzoek. Het project werd verlengd maar zij wilden er wel even tussen uit. En zo zijn wij de babysitters geworden van hun schip.

Imjaq en Nanok die nu ook in de gaten heeft wat er
van hem verwacht wordt komen al dicht bij het schip. Imjaq trekt naar rechts en houdt enige afstand tot Jin
en Frost. Die luidt protesterend aan hun kettingen
rukken en bijna met hok en al ons tegemoet komen.
Het zijn ook allemaal geen lieverdjes. Imjaq heeft na
een vechtpartij vorige week besloten dat hij toch maar
wat afstand houdt tot al dat jonge spul. We waren misschien wat te optimistisch om drie van de vijf los
te laten lopen en alleen Nanok en kleine Imjaq aan te lijnen. Er werd wel wat gegromt en
een enkele keer wat gevochten maar het leek wel los te lopen.
De koude oorlog leek zich in een 5 poolligen loopgraven variant te ontwikkelen met veel grommen en snauwen. Kleine Imjaq, een wat onzeker type, beet van zich af terwijl
hij helemaal niet aangevallen werd. Dat was het teken voor een ieder om er eens flink tegenaan te gaan. De kluwen schoof buiten bereik van twee die woest aan hun hok rukten om ook eens flink mee te gaan bijten. Het werd twee tegen één, en onze Imjaq was de gebeten hond. De grootste, sterkste en verreweg de oudste kon die jonge gasten nauwelijks aan. Hij wist te ontsnappen maar mist nu wel een stukje van zijn stuurboord oor. De schade aan zijn trots hakt er meer in.

Inglefjeldbukta ofwel Inglefjeldbaai is ontstaan nadat de gelijknamige gletsjer de laatste decennia flink wat
korter geworden is. Over een jaar of dertig jaar wordt
de bukta vanzelf een fjord. Wij liggen in een klein kommetje aan de zuidzijde. Tegen de oude heuvelige
morene aan. Bij de eerste skitochten zien we nog wel eens een ijsbeer aan voor een heuveltje aan. Nu
kennen we de vlakke stukken beter zodat we meer overzicht hebben en meer afstand kunnen houden tot
de ijsberen. Van het noordoosten tot het westen
hebben we een vrij uitzicht vanuit onze doorzon woning. Zelfs nu de zon tot februari
verdwenen is kijken we bij het maanlicht over de tang, landtong, heen naar de berg-
achtige kust wel 20 mijlen ver.

Inglefjeldbreen is een samensmelting van drie gletsjers die vanuit de bergen naar zee
stromen. Alles eindigt aan het gletsjerfront waar grote brokken eeuwen oud ijs met het
geweld van donderslagen afbreken. De ijsbergen drijven door de baai tot ze aan grond lopen
of in het zeeijs gevangen raken. Dat ijs uit de tijd van voor de luchtvervuiling is onze watervoorraad.

Vagabond is een monsterachtige motorzeiler met een heel hoge opbouw. We leven op dek niveau met een riant uitzicht rondom. Als we aan het werk zijn hebben we zicht op onze omgeving. Toch zijn het de honden die ons attenderen op ijsberen. De kleine zenuwenlijer heeft van de spanning ineens een fatsoenlijke blaf, Frost doet ook wel mee maar Jin,
Imjaq’s grootste concurrent, schiet als een haas zijn hok in al loopt de ijsbeer aan de verre kant van de baai. Grote Imjaq (waag het niet er anders over te denken…..) blijft heel rustig
voor zijn hok liggen terwijl de ijsbeer toch recht op hem afkomt. Uiteindelijk staat hij op om met een mooie krul in zijn staart kennis te maken met die overbemeten witte variant. Dat wachten we toch maar niet af en vanaf de boot schiet ik een knalschot op de ijsbeer af.
Meer dan genoeg voor deze ijsbeer om bij te draaien en op een draf met een schuddende
kont weg te waggelen. De teller staat nu op 26 ijsberen en sporen van veel meer. Twee
beren, we denken en moeder en zoon zwerven dagenland dagenlang rond de baai.. De
cubs blijven 2 jaar bij de moeder voor ze hun eigen weg gaan. De moeder en cub zijn even groot en dus denken we aan een zoon. Hij moet in ieder geval leren vechten, keer op keer staan ze tegen elkaar op. De eerste dagen gaat het er nog mild aan toe maar allengs lijken
de uithalen meer kracht te hebben en heeft moeders meer moeite met de kleine.

De mindere kant van al dat moois is dat we toch wat beperkt zijn in onze tochten. Met de sneeuwschoenen
zijn we al mobieler dan met de ski’s. Met aangelijnde honden die alle kanten opdraaien is het lastig draaien
met op van die lange latten. Als we op pad gaan zijn
we net een wandelend wapenarsenaal. Een sein-
pistool voor knalschoten, knalpijlen en de zakken vol munitie. Marina sjouwt doorgaans een pumping gun
mee met eerst twee rubber kogels en daarna scherp.
Ik loop met een zwaar kaliber Ruger geweer. We
vertrouwen toch erg op de honden zeker nu het
donker wordt. Niet dat ze het altijd in de gaten hebben maar omdat ze voorop lopen zullen
zij eerder op een slapende beer stuiten dan wij. Als zo een slapend wit monster met zijn verkeerde been uit bed stap en in zijn schrik de verkeerde kant op rent…. . De wakkere
beren mijden ons, we zijn met te velen moeten ze denken. Ook al omdat ze nu goed door-voed zijn en wij niet zo een lekkere speklaag hebben als een mooie ronde zeehond. Verandering van spijs doet eten maar we houden het maar op wat een beer niet kent dat
vreet die niet.

Op de kleine tafel aan stuurboord van de salon hebben we voor Marina een werkplaats gemaakt. Dichter op haar werk kan ze niet zitten zodat de productie van haar sieraden goed door-loopt. Voor de Kerstverkoop moet er nog een nieuwe voorraad naar de winkel in Longyearbyen. Als het even kan gaat ze die zelf afleveren. Half december worden we afgelost en gaan we met een helikopter terug naar Longyearbyen. Ik probeer nu eindelijk eens iets te doen met al die dagboeken, leer Noors en studeer voor Yacht Master Ocean. Maar alles kost tijd en haast kennen we niet. Water halen, broodbakken, kleren wassen alles gaat zoals oma dat vroeger deed. Het toilet zit vrij diep in het schip en heeft het de eerste weken gedaan. Nu is alles bevroren en nemen we niet meer de moeite om het te proberen. We gaan liever naar buiten om een afstandje van de boot. Bij min twintig en wat wind is het wel oppassen ……..

Marina’s verjaardag moet nu eens niet vergeten worden, ik heb zowaar vooraf kado’s ingeslagen. Ik ben daar sinds Nillspollen iets te vaak aan herinnerd. We beginnen de dag
met een concert voor van zes mannen. Ik huil met de wolven mee als het erop aan komt.

Eind september zeilden we van Longyearbyen naar
deze afgelegen baai, hij staat nog niet eens op de
kaart! Volgens de zeekaart liggen we nu midden in de gletsjer. Hoezo global warming? Het komvormige
baaitje is vrij klein en een deel van de oude morene.
De opening is naar het westen oftewel de land / gletsjer kant. De bescherming is perfect, de afstand tot de
gletsjer is hooguit een mijl. Aan boord naast France
en Eric ook 5 Spitsbergen gidsen in opleiding. De
laatste gaan mee voor de zeeërvaring en om meer
van Spitsbergen te zien. Hier in de baai is alles al wit
van de sneeuw en is het lastig zoeken naar rotsen of ander houvast voor de landtrossen.
Met behulp van de Vijf graven we twee dodemannen in en leggen een tros rond een rots.
Zodat we met een achter anker in een web van vier lijnen liggen. Ook bouwen de Vijf nog honden hokken en maken op het land vijf punten voor de kettingen. Daarmee is hun tijd op. Terug naar Longyearbyen gaat hun weg door kniehoge sneeuw over drie gletsjers en net bevroren rivieren. Na drie dagen zijn ze net op tijd in de mijnbouwnederzetting Svea om met een klein vliegtuigje naar Longyearbyen te vliegen. France en Eric doen het wat sneller, met een helikopter naar Longyearbyen in een half uurtje.

Al na een paar dagen hebben we ijs in de baai en
kunnen we in overlevingspak naar de kant lopen. Door
het tij breekt het ijs bij de oever iedere keer op en
moeten we onze bezoeken aan de honden afstemmen
op laagwater. De honden zijn dan vreselijk ongeduldig
en maken een kabaal waar iedere ijsbeer voor wegloopt.
Ik krijg het dan weer op mijn zenuwen van alle herrie.
Zo’n overlevingspak is net een mobiele sauna. Alleen
kun je er niet even uit om af te koelen, terwijl een
duiveltje iedere keer met een brede grijns water op de kolen gooit. Schotsje springen in een overlevingspak is ook niet echt een genoegen. En de honden maak je niet blij met, met zoutwater aange-
lengde brokken.

We hebben een flinke storm uit het noord-oosten. De beschutting in ons baaitje is perfect bij deze wind en de twee sterkste trossen zijn in die richting uitgebracht. Het ijs in ons baaitje begint te deinen op de golven die tegen de gletsjerfront weer-kaatsen. Het ijs in de grote baai verdwijnt terwijl de wind er in waait! Het zal nog niet koud genoeg zijn. Ook bij de opening van ons baaitje is het nu open water. De deining breekt het ijs in grote platen die met de wind meewillen. Vagabond ligt op de midden-stip van een plaat ter grote van een voetbalveld. Alles hangt aan de twee trossen terwijl de wind er met 50 knopen (windkracht 10) overheen
geselt. Vanuit onze beschutte opbouw zien we de honden op de wal voor hun hokken
liggen. Strak opgerold om warm te blijven. Wij kunnen niets doen dan afwachten, als we
iets willen doen dan hadden we het dagen geleden moeten bedenken. Min 16 en 50
knopen, je kunt alleen maar hopen. Ons voetbalveld begint scheuren te vertonen en grote vlakken drijven weg. In een half uur is alles verdwenen en is de spanning van de landtrossen
en onze zenuwen.

Kijk voor meer informatie over de Vagabond op www.vagabond.fr